Соңғы жаңалықтар
Әлем • 31 Қазан, 2025
Жапон елінің тұңғыш әйел көшбасшысы
Биыл 21 қазанда Жапонияның жаңа заман тарихында алғаш рет әйел үкімет басшысы болып сайланды. 64 жастағы парламент депутаты, санаулы әйел саясаткерлер арасынан саңлақ шыққан Санае Такаичи оның алдында Жапония либерал-демократиялық партиясының (ЛДП) төрағасы боп сайланған еді. Сөйтіп, сайдауыт самурайлар елін енді әйел басқарады. Бұндай жағдай буддистік ілім мен конфуциялық тәрбиеге негізделген консерваторлық Күншығыс елінде ғана емес, әлемдік деңгейде үлкен жаңалық ретінде жарияланып жатыр.
Экология • 31 Қазан, 2025
Суды тиімді пайдалану – стратегиялық міндет
Бүгінде су ресурстарын басқару экологиялық мәселе ғана емес, ұлттық қауіпсіздік пен экономикалық тұрақтылықтың маңызды факторы болып отыр. Сондықтан суды есеппен пайдалану, үнемдеу технологияларын енгізу, трансшекаралық су саясатын жетілдіру – күн тәртібіндегі өзекті міндет.
Қазақстан • 31 Қазан, 2025
Гаухар БЕЙСЕЕВА: Қазақстан ODA саясаты арқылы халықаралық беделін нығайтып келеді
Бүгінде сыртқы саясатта жұмсақ күш, институционалдық тұрақтылық пен инвестициялық ахуал мемлекет дамуына тікелей әсер ететін стратегиялық факторға айналып отыр. Қазақстан кейінгі жылдары осы бағытта, әсіресе «Дамуға ресми көмек» (ODA – Official Development Assistance) саясаты аясында белсенді әрекет етіп келеді. Бұл саясаттың маңызы, еліміздің ұстанымы туралы сыртқы істер саласында 20 жылдан аса еңбек еткен, тәжірибелі дипломат Гаухар Бейсеевамен әңгімелескен едік.
Заң мен Тәртіп • 31 Қазан, 2025
Сот жүйесіне маман даярлаудың басымдықтары
Қоғамның жаңаруы мен құқықтық реформалардың тереңдеуі, сондай-ақ сот жүйесінде жасанды интеллекті мен цифрлық технологиялардың кеңінен қолданылуы саладағы мамандарды даярлауда жаңа ұстаным мен көзқарасты қалыптастыруды талап етеді. Осы орайда сот білімін жетілдірудің басты парадигмасы болашақ судьялардың кәсіби біліктілігі мен моральдық-адамгершілік қасиеттерін жан-жақты дамыту болып отыр.
Үкімет • 31 Қазан, 2025
Қазақстан мен Марокко арасындағы келісім мақұлданды
Сенат спикері Мәулен Әшімбаевтың төрағалығымен палата отырысы өтті. Онда сенаторлар еліміз бен Марокко Корольдігінің арасындағы қылмыстық істерге қатысты бірқатар заңды қарап, мақұлдады.
Саясат • 31 Қазан, 2025
Өңірге тың серпін беретін ілкімді істер
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қызылорда облысына жұмыс сапарымен барды. Президент сапары «Қорқыт ата» халықаралық әуежайының жаңа терминалымен танысудан басталды.
Заң мен Тәртіп • 31 Қазан, 2025
Бөтеннің мүлкі мен қаржысын жымқырып, қалтаға басу – ауыр қылмыс. Ал бұны қоғамдағы заң мен тәртіпті сақтауға жауапты лауазымды тұлғалардың өздері жасап жатса, балықтың басынан шірігені. Өкінішке қарай, мұндай жайсыз жаңалықтан кенде емеспіз.
Заң мен Тәртіп • 31 Қазан, 2025
Жастарды улауға жол берілмейді
Солтүстік Қазақстан облысы Полиция департаменті бастығының бірінші орынбасары Асқар Мұхаметқалиев жыл басынан бері полиция 770 кг есірткі тәркілегенін мәлімдеді. Бұл көрсеткіш – былтырғыдан артық. Биылғы 9 айда есірткіге қатысты 214 қылмыс тіркелген болса, былтыр бұл сан 187 болған еді. Тіркелген қылмыстардың 100-ден астамы – сату фактілері.
Экономика • 31 Қазан, 2025
Криптовалюта қаржы нарығын қалай өзгертеді?
Елімізде криптовалюта нарығы жаңа кезеңге аяқ басты. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев биылғы Жолдауында бұл салаға баса назар аударып, Мемлекеттік криптоактивтер қорын құруды тапсырды. Оны Ұлттық банктің инвестициялық корпорациясы қадағалайды. Мемлекет басшысының сөзінше, осы бастамалар қазіргі жаһандық қаржы үрдістеріне сай болу үшін қажет. Себебі жаңа қор ең тиімді әрі болашағы зор цифрлық активтерден стратегиялық крипторезерв жинайды. Ол цифрлық экономиканың жаңа қаржылық жүйесіне негіз болады.
Өндіріс • 31 Қазан, 2025
Түркістан облысында кезекті инвестициялық жоба жүзеге асырылып, 100 жергілікті тұрғын тұрақты жұмыспен қамтылды. Түлкібас ауданы Күмісбастау ауылында әйгілі «RC Cola» брендімен жұмыс істейтін «Beibars Bottlers» компаниясының заманауи сусын өндіру зауыты ашылды.
Баға • 31 Қазан, 2025
Азық-түлік бағасын тұрақтандыру мұңға айналды. Өзгесін былай қойғанда, төскейінде төрт түлік мал жер қайыстырады дейтін сулы-нулы өңірде төрт түлік мал басының табиғи өсімі неге ойдағыдай емес? Қара қазанымды майлап, ақ дастарқанға ет өнімдерін молынан жеткіземіз деп құлшынған ауыл тұрғындарына үш жылдан бері несие беріле бастады. 2024 жылы 1,8 млрд теңге қаражат бөлінді. «Kokshe» әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациясына жалпы көлемі 1 931,7 млн теңгені құрайтын 220 өтінім түсті. Осы қаражаттың 1 161,2 млн теңгесі немесе 128 өтінім өңірдегі мал шаруашылығын дамытуға ұсынылды. Өтініш иелерінің бизнес-жоспарын жан-жақты саралай келе, несие комитеті 131 өтінімді мақұлдады. Қолдарына зарығып көрген қаражат тиген соң, малсақ қауым ойға алған жоспарын іске асыруға кірісіп кетті. Әйтсе де, нәтиже көңіл көншітерлік емес.
Аймақтар • 31 Қазан, 2025
Үш жылда – 65 жаңа медицина нысаны
Бүгінде ауылдық жерлерде де денсаулық сақтау жүйесін жаңғырту жұмыстары қарқын алып келеді. Абай өңірінде 2023–2025 жылдары 65 жаңа алғашқы медициналық-санитарлық көмек нысаны салынып, пайдалануға беріледі.
Медицина • 31 Қазан, 2025
Эндоскопиялық диагностиканың өрісі
Елімізде кіндік Азияның эндоскопист-дәрігерлері біліктілігін арттыратын озық эндоскопиялық орталық ашылды. Қазақстан, Жапония, Польша, Чехия елдерінің мамандары бірлесе отырып, Алматыдағы Кардиология және ішкі аурулар ғылыми зерттеу институтының базасында осы жаңа эндоскопиялық оқу орталығының ашылуына ықпал етті.
Денсаулық • 31 Қазан, 2025
Айрықша балаға қолдау көрсетеді
Аутизм ауруы – жүйке дамуының бұзылуы, аса күрделі, әлі генетика тұрғысынан да, психология тұрғысынан да толықтай зерттелмеген күлбілтелі тақырып. Бүгінде бұл құбылыс халық арасында кеңінен танылып, оған себеп ретінде бір тарап оны генетикалық ауру ретінде сипаттаса, екінші бірі мұны адамның ішкі жай-күйімен байланыстырып, ахуал ретінде қабылдайды. Кейінгі кезде аутизм қоғамда жиі сөз болып, көп қозғалатын мәселенің біріне айналды.
Университет • 31 Қазан, 2025
Мемлекет басшысы Үкіметке инженерлердің жаңа буынын тәрбиелеу жөнінде тапсырма берген еді. Осыған орай С.Өтебаев атындағы Атырау мұнай және газ университетінің базасында И.Губкин атындағы Ресей мемлекеттік мұнай-газ университетінің филиалы жұмысын бастады. Еліміздің жастары «Мұнай-газ құбырлары мен мұнай-газ қоймаларын салу және пайдалану», «Мұнай-газ технологиялары», «Мұнай мен газдың табиғи резервуарларын геологиялық модельдеу» мамандықтарында білім алады. Бұл білім беру бағдарламаларының трансферін қамтамасыз етіп, бірлескен ғылыми-зерттеу жұмысын жүзеге асыруға жол ашады.
Маман • 31 Қазан, 2025
Елімізге өз ісінің шеберлері керек
Білікті мамандар – елдің экономикалық қуатын арттыратын, технологиялық серпін беретін стратегиялық ресурс. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев осы бағытқа басымдық беріп отыр. Ол биылғы Жолдауында шетелдегі талантты қазақ мамандарын ғана емес, ұлтына қарамай, әр салаға үздік шетелдік мамандарды тарту қажет екенін атап өтті. «Шетелден елімізді дамытуға үлес қоса алатын мықты мамандарды ұлтына қарамай тарту – өте маңызды міндет. Олардың Қазақстанда қалуына жағдай жасау керек. Себебі бізге білікті мамандар өте қажет. Әсіресе техникалық мамандықтарды меңгерген өз ісінің нағыз шеберлері керек», деді Президент.
Талбесік • 31 Қазан, 2025
Қазіргі таңда еліміздің орнықты дамуының басты бағыты – табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану мен қоршаған ортаны қорғау, сонымен бірге халықтың әлеуметтік жағдайын жақсарту екені мәлім. Бұл міндет, әсіресе, Батыс Қазақстан өңірінде ерекше маңызға ие. Өйткені Маңғыстау, Атырау, Батыс Қазақстан, Ақтөбе облыстары табиғи байлыққа бай болғанымен, экологиялық тұрғыдан осал және әлеуметтік-экономикалық тұрақтылығы күрделі жағдайды бастан өткеріп отыр. Осыған орай «Батыс Қазақстан өңірінің табиғи-шаруашылық және әлеуметтік-экономикалық жүйелерінің орнықты дамуы: кешенді талдау, концепция, болжамдық бағалау және сценарийлер» атты ғылыми бағдарлама қолға алынып, жасыл даму қағидатына сәйкес кешенді зерттеу жүргізіліп жатыр.
Жасанды интеллект • 31 Қазан, 2025
Елордада «Қазақстан – академиялық білім аумағы» атты стратегиялық серіктестердің халықаралық форумы өтті. Ауқымды іс-шараға білім, ғылым, инновация саласындағы әлемдік көшбасшылар, отандық сарапшылар, жетекші жоғары оқу орындарының ректорлары мен халықаралық аккредиттеу агенттіктерінің басшылары қатысты. Жиында жасанды интеллектінің оқу жүйесіне енуі, трансұлттық білім беру мүмкіндігі, академиялық ұтқырлықты арттыру, ғылым мен өндіріс арасындағы байланысты күшейту мәселелері жан-жақты талқыланды. Сондай-ақ «AI-sana» жобасы аясында әзірленген үздік стартаптар марапатталды. Аталған іс-шараның басты мақсаты – елімізді өңірлік білім хабы ретінде таныту және академиялық әріптестікті жаңа деңгейге көтеру.
Пікір • 31 Қазан, 2025
Салада ынтымақтастық арта түседі
Джеффри Пьюн, Аризона университетінің профессоры:
Сұхбат • 31 Қазан, 2025
Зайролла ДҮЙСЕНБЕКҰЛЫ, академик: Ұлт деңгейін көтерген ғылымның қадірі бар
Қазір қоғамда дәстүрлі құндылықтар өзгеріп, жаңа ұстанымдар пайда болды. Алайда зиялылықтың мәні кеміген жоқ. Нағыз зиялы – ұлттың ар-ұяты. Елімізде іргелі ғылым мен өндірістің байланысын өмірінің өзегі етіп жүрген санаулы тұлғалар бар. Соның бірі – Ұлттық ғылым академиясының академигі, ауылшаруашылық ғылымдарының докторы, профессор, Зайролла Дүйсенбекұлы. Отандық ғылымның дамуына зор үлес қосқан көрнекті ғалымның өмірден түйгені мол. Айтары да жетеді. Таяуда ғалым ақсақалмен кеңірек отырып әңгімелесудің сәті түсті.
Пікір • 31 Қазан, 2025
Қазақстан Орталық Азияда көшбасшы ел бола алады
Карина АНГЕЛИЕВА, халықаралық ғылым және технология орталығының атқарушы директоры:
Спорт • 31 Қазан, 2025
Бұқаралық спортты дамытудың нақты қадамдары
Бұқаралық спорт – ұлт саулығының кепілі. Өркениеттің көшін бастап тұрған мемлекеттер спорт пен саламатты өмір салтын ұлттық идеология дәрежесінде дәріптейді. Өйткені дені сау ұлт қана елдің тірегіне айналады.
Руханият • 31 Қазан, 2025
Староста. Бұл сөз мектептен құлаққа сіңген. Аударылмаған. Аударылмас та. Жарты ғасыр бұрын оқыған мектепте қай оқушының староста болғаны есте жоқ, ал елу қиырдан құйылған елу студенттің ішінен екі топқа екі староста шыққанда, бірі – Мейрамбек Төлепберген еді. Онда Төлепбергенов.
Мәселе • 31 Қазан, 2025
Құм басқан жер, мұң шаққан жұрт
Аспантау аясындағы ауыл тұрғындарының дені малды кәсіп қылып, жерден нәпақасын теріп, жан бағады. Шабындық жерлерден мал азығын дайындайды, дәнді дақылдар мен көпжылдық шөп, картоп егеді. Жер болса, жекенің меншігінде. Қырық құрақ қып «қиып» алған ұлтарақтай жерін күтіп-баптап, одан мол әрі сапалы өнім алу оңайға соқпайтыны белгілі. Себебі қыс ұзақ, көктем кеш келетін таулы өңірдегі суармалы жерлердің жанға батар түйінді мәселесі жылдар бойы шаруалардың жанайқайына айналғанын айтып, Райымбек ауданында туып-өскен, осы өңірдің өркендеуі жолында табан тоздырып, маңдай терін сіңірген зейнеткер, «Жаса» шаруа қожалығының жетекшісі Есен Қонаев ақсақал редакциямызға хат жолдады.
Жасанды интеллект • 31 Қазан, 2025
Жасанды интеллект және архив мұрасы
Халықаралық архивтер кеңесі (МСА) Бас ассамблеясының президенті Жозе Кирпс «ICA Barcelona 2025» Конгресі аясында өткен жиында Қазақстан Республикасы Президенті архивінің стратегиялық маңызын ерекше атап өтті.
Сұхбат • 31 Қазан, 2025
Райхан Оңғарова, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі: Болат Аюхановтың есімін ұрпақ ұмытпаса екен...
Қазақ сахналық би өнерінің негізін қалаушы Болат Аюхановтың дүниеден озғанына үш жылға жуық уақыт өтті. «Алматының Жас балеті» би театрын құрып, ұлтымыздың еуропалық ақсүйек өнерді игеруіне даңғыл жол салған тұлғаның есімін ұлықтау – баршаға ортақ парыз. Осы орайда Болат Аюхановтың зайыбы, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі, хореография саласының ардагері, доцент Райхан Оңғаровамен әңгімелескен едік.
Мәдениет • 31 Қазан, 2025
Ұрмалы аспаптармен мақтана аламыз
Жақында Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваның тапсырмасымен Астана қаласында аспаптар орталығы ашылды. Министр орталыққа көне аспаптарды жаңғыртып, дамытып жүрген Азамат Бақияны алдырып, ғимаратын, қаржысын, т.б. мәселелерді реттеп, қазақ өнеріне үлкен қамқорлық жасап отыр.
Ғалам ғажаптары • 31 Қазан, 2025
Халықаралық деңгейде 32 мың адамның қатысуымен жүргізілген зерттеу нәтижесі адамдардың жылтыр тауарларға 72% қымбат төлеуге дайын екенін көрсетті.
Спорт • 31 Қазан, 2025
Көпшілік көзайымына айналған кубок
25–29 қазан аралығында Астанадағы Beeline Arena спорт кешенінде үстел теннисінен Президенттің бірінші Ашық кубогі өтті. Турнирге 14 елден 300-ден астам спортшы қатысты. Олардың қатарында әлемдік рейтингтің топ – 100-дігіне енетін ойыншылар да өнер көрсетті. Жалпы жүлде қоры 115 000 долларды құрады.
Ғалам ғажаптары • 31 Қазан, 2025
Talker Research жүргізген сауалнамаға қатысқан 2 мың америкалықтың айтуынша, жалақының 48%-ы алғашқы 48 сағатта жұмсалып кетеді.
