Фото: Бас прокуратура
Роман Склярдың айтуынша, Қазақстан экономикасы тұрақтылық танытып, әрі қарай өсу әлеуетін көрсетіп отыр. Өткен жылдың қорытындысы бойынша ІЖӨ 6,5%-ға өскен, бұл әлемдік орташа көрсеткіштен жоғары.
Дания Еспаева атап өткендей, инвесторларды қорғауда прокуратура органдарының рөлі зор, сондықтан алдын алу шараларын күшейту қажет.
Қанат Шарлапаевтың айтуынша, елдің инвестициялық климаты бірнеше негізгі факторға тікелей байланысты. Ол бизнесті ұзақ мерзімге жоспарлау үшін «ойын ережелерінің» болжамды әрі тұрақты болуы аса маңызды екенін атап өтті.
Форумда инвестицияларды қорғау мәселесі Қазақстанның мемлекеттік басымдықтарының бірі екені атап өтілді. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев айқындағандай, инвестор өзін сенімді қорғалған сезініп, ашықтық пен тұрақтылыққа сенуі тиіс.
Қазақстан бүгінде 48 үкіметаралық инвестицияларды қорғау келісіміне қол қойған, бұл елдегі құқықтық базаның тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Конституцияға сәйкес прокуратураға заңдылықты қадағалау міндеті жүктелген, осы шеңберде инвесторлар мен бизнестің құқықтарын қорғау күшейтіліп отыр.
Бас прокурордың айтуынша, қазіргі таңда 2000-нан астам инвесторға көмек көрсетіліп, 30 мың жұмыс орнын қамтитын 250-ден астам жоба іске қосылған. Сонымен қатар прокуратура тікелей Мемлекет басшысына бағынатын, тәуелсіз және жедел әрекет ететін орган ретінде инвестициялық қорғаудың басты тетігіне айналып отыр.
Инвесторлардың құқықтарын қорғауды күшейту мақсатында 2025 жылдың желтоқсанында Инвестициялық омбудсменнің функциялары Бас прокурорға жүктелді. Осы негізде Бас прокуратура жанынан Инвесторлардың құқықтарын қорғау комитеті құрылды, ал өңірлерде инвестициялық прокурорлар тағайындалды. Енді әрбір маңызды инвестициялық жоба прокурорлық сүйемелдеуге алынады, ал әр инвесторға нақты прокурор бекітіледі.
Балқаш көлі жағалауындағы жер учаскелері инвесторларға ашық аукцион арқылы ұсынылады
Жаңа заңнамада енгізілген «прокурорлық сүзгі» тетігі барлық мемлекеттік органдар үшін міндетті. Бұл дегеніміз, олар прокурордың келісімінсіз инвесторды тексере алмайды, қызметін тоқтата алмайды немесе лицензиясын қайтарып ала алмайды. Егер заңсыз шешімдер қабылданса, олар жойылып, жауапты тұлғалар жауапкершілікке тартылады.
Сонымен қатар, прокуратура заңнаманы толық ревизиядан өткізіп, инвестицияға кедергі келтіретін нормаларды жоюды көздейді. Негізгі мақсат – Конституцияда бекітілген азаматтар мен бизнестің құқықтарын толық сақтау.
Инвестициялық штабтың жұмысы да ерекше атап өтілді. Соңғы екі жылда штаб 200-ден астам жобаны қарап, олардың жалпы құны 100 млрд доллардан асқан. Инвестициялық келісімдердің көлемі 15 есеге артқан. Бұл – инвестор сенімінің артуының айқын дәлелі.
Инвесторлармен жұмыс істеу барысында қағазбастылыққа жол берген 326 шенеунік жазаланды
Үкімет өкілдерінің айтуынша, Қазақстан экономикасы тұрақты өсім көрсетіп отыр. Өткен жылы ЖІӨ 6,5% өсіп, тікелей шетелдік инвестициялар 14,4%-ға артып, 20,5 млрд долларға жетті. Ал негізгі капиталға салынған инвестициялар 22,7 трлн теңгеге дейін ұлғайды.
Инвесторларды қорғау жүйесі одан әрі жетілдіріліп, ірі жобалар үшін 25 жылға дейін құқықтық тұрақтылықты қамтамасыз ететін келісімдер енгізілді. Қазірдің өзінде 53 инвестициялық келісім жасалған.
Форумда атап өтілгендей, прокуратураның жүйелі жұмысының арқасында кәсіпкерлерге қатысты қылмыстық істер саны 2025 жылы 2024 жылмен салыстырғанда шамамен 48%-ға азайған. Бұл – құқық қорғау жүйесінің тиімділігін көрсететін маңызды нәтиже.
