Парк бірқазанның бағы ма, соры ма?

Егерь Анатолий Солоповтың қысымен өзі баладай күткен бұйра бірқазан Кешаны көктемде үйіріне қосу туралы арман-мақсаты көп еді. Ол Қазақстанның «Қызыл кіта­бына» енген сирек құсты Қара­ғандыдағы хайуанаттар паркіне жіберудің қажеттігі жоқтығын Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі Қостанай облыстық аумақтық инспекциясындағы мамандарға айтып түсіндіре алмағанына өкінеді. Өткен жылдың қазан айы­ның аяғына қарай көл жа­ғасында суықтан бүрі­сіп тоңып отырған бірқа­зан­ның балапанын Сары­көл кентінің тұрғыны А.Базарбаев тауып алып, бірден Урицкий орман шаруашылығы басшы­лығына хабарлайды. Ертеңіне орман шаруа­шылығының мамандары құсты Әулиекөл ауда­нындағы балық шаруа­шылығымен айналысатын «АФД-ЭКСПОРТ» ЖШС-нің егері Ана­толий Солоповқа жеткізіп бере­ді. – Құс жұмыртқасын кеш шайқап, балапан кеш шыққан болуы керек. Әлде жем-азығы дұрыс болмады ма, ол күзде әлсіздіктен үйірімен бір­ге көкке көтеріле алмай, адасып қалып қойған, сірә. Алғашқы күн­дері бір­қазанға дайындалған орын болма­ғандықтан, тоңып қалмауы үшін оны ма­шинаның кабинасына салып, алып жүрдім. Тез үйренісіп, адамнан үрік­пейтін болды, – дейді Анатолий Федорович. Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі облыстық аумақтық инспекциясының мамандары жақында келіп бірқазанды көріп кеткен. Олар құсты бұлай ұстауға болмайды деген пәтуаға келді. – Бірқазанның күтімі «Жануар­ларды еркіндіксіз және жартылай еркіндік жағдайда ұстау» ережесіне сай келмейді. Ереже бойынша құсқа арнайы орын, бөлмеде желдеткіш, температура бірқалыпты болуы керек. Мамандар келгенде құс аулада жүрген. Сондықтан өліп қалмауы үшін оны Қарағанды хайуанаттар паркіне жіберген дұрыс деп шештік. Біз аталған ереженің сақталуына маңыз береміз әрі құстың өліп қалмауы­ның алдын аламыз, – дейді Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі облыстық аумақтық инспек­циясы бастығының орынбасары Ғылымхан Молдағұлов. Алайда, келген мамандар бірқазанның жағдайы жақсы екенін, ауырмағандығын мәлім­деп кетеді. Егерь Анатолий Солопов инспекцияға бірқазанның күтімін өз міндетіне алатынын айтып, кепіл хат жолдайды. Бірақ ол инспекция мамандары тарапынан қолдау таппапты. – Қыс бойы менің қолымда бол­ған­да ауырмаған құс енді біржа­рым айда ауыр­майды. Ол балапан емес, қазір шамамен 8-9 айлық болып қалған. Оны сәуірдің ортасында «Науыр­зым» мемлекеттік табиғи қорығындағы көлдерге жіберу керек еді. Дәл сол уақытта қорық көлдеріне Кешаның бұйра бірқазан басқа да құстары келіп жетеді, ол үйіріне қосы­лып кетер еді, – деп қынжылады егерь. Біз облысқа ғана емес, респуб­ликаға белгілі орнитолог маман-ғалым Евгений Брагиннің бұл жөніндегі пікірін білгенбіз. – Әрине, құсты еркіндікке жібер­ген дұрыс еді. Мен бірқазанды көрген жоқпын, бірақ естуімше оның жағдайы жақсы. Жарақаты жоқ, ауырмаған. Сәуір айы туған соң-ақ бірқазандар келіп қалады. Оны өзінің үйіріне қосылатындай етіп жіберу керек, кез келген су айдынына жібере салуға да болмайды. «Науырзым» қорығында оны бақылайтын мамандар да, құрал­дар да бар ғой. Ал хайуанаттар паркі жануарларды құтқаратын орын емес, – дейді Евгений Александрович. Анатолий Солопов қысымен бақ­қан бұйра бірқазанды маши­насының кабинасына отыр­ғызып алып, Әулиекөл селосына әкелді. Онда күтіп отырған мамандар Кешаны арнайы жасалған тор жә­шікке салып, Қарағандыға алып кетті. Туған жер таби­­ғатына патриоттық сезім­мен қарайтын Анатолий Федо­ровичтің Кешаны үйіріне қосу үшін көктемде «Науырзым» мемле­кеттік табиғи қорығына апару, оған антенна қыстырып, бақылау туралы мақсаттарының барлығы қиялға айналды. Нәзира ЖӘРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан» ҚОСТАНАЙ