Тарих • 19 Қараша, 2023
«ХХ ғасырдың 20-50-жылдарындағы Қазақстандағы жаппай саяси қуғын-сүргін және оңалту үдерістері: бірыңғай деректер базасын құру» – Саяси қуғын-сүргін құрбандарын толық ақтау жөніндегі мемлекеттік комиссия қолға алған тарихи маңызы мол жобаның бірі. Жоба аясында авторлар қуғын-сүргін құрбандары туралы архив құжаттарымен қатар әр өңір тұрғындарынан естеліктер жинастырған.
Тарих • 19 Қараша, 2023
Сұлтанмахмұт Торайғыровтың арманы мен мұраты, ойы мен мүддесі белгілі әдебиетте. Өзі айтпақшы, «Қараңғы қазақ көгіне өрмелеп шығып Күн болам» дегеннен асқан не мұрат керек. Ақыры солай болды да. Мұрат-мүддесі болған соң оның қайғысы мен қапасы, мұңы мен наласы және бар. Біздіңше, Сұлтанмахмұттың наласы деген оқшау тақырыпты әдебиетке енгізген жазушы – Мұхтар Мағауин. Жиырма жеті жыл ғана жасаған ақынның күнделігінде бірер сөйлем, бір топ өлең ретінде сақталып, күллі қазақ даласына тараған, өң өкініштісі, сол кезде, заманында қалып қойған нала емес. Және жалғыз Сұлтанмахмұт Торайғыровтың ғана емес, күллі қазақтың наласы мен көз жасы.
Тағзым • 19 Қараша, 2023
Белгілі қаламгер, ақын Аманғали Сұлтан дүниеден озды деген қаралы хабарды естіп, көңіліміз құлазып қалды. Ол туған жерден шалғайда өмір сүрсе де, жүрегі елім деп соққан арда азамат еді…
Руханият • 19 Қараша, 2023
«Авгийдің ат қорасына» қайта оралсақ...
Құрамындағы үш сөз үш жаққа тартқан «Әдеби тілдің нормасы» деген тіркес бар. Кеңес заманында шығармашылық адамының еркіндігін шектеуде жүйенің ойлап таппағаны қалмапты. Өз қолымызбен көсеу көсетіп қойып, қызықтап қарап отырыпты. Дүрмекке ілесіп, «әдеби тілдің нормасының» сойылын біз де соққан екенбіз. Енді бүгін әлеуметтік желіге бірдеңе жаза қояйық десек, бір жерден қатеміз шығып қалатындай қорқасоқтаймыз.
Таным • 19 Қараша, 2023
Бұлдырық көзден бұлбұл ұшып барады
Тілтану ғалымдарының зерттеуінше, жапон лексикологиясының түп-төркіні күріш дәнінде деседі. Ал қазақ халқының сөздік қоры жылқы мен құсқа байланысты екен. Мысалы, «қасқалдақтың қанындай», «құрқылтайдың ұясындай», «ұлардай/ұзақтай шулау», «тұрымтай тұсында», «қызғыштай қорғау», «бұлдырықтай зымырау» деген секілді теңеулер мен тұрақты тіркестерді қолданғанымызбен, оның қандай құстар екенін біле бермейміз. Бұл ретте айтқымыз келгені – бүгінде көзден бұлбұл ұшып бара жатқан бұлдырық құс жөнінде болып отыр.
