Наурызнама • Кеше

Ғасырлар ғибраты

Наурызнама онкүндігі аясында ұйымдастырылған іс-шаралар легі Өскеменде жалғасып жатыр. Кеше Арбатта «Jan ana» көп­балалы аналар қоғам­дық бірлестігінің ұйым­дастыруымен ұлттық салт-дәстүр дәріптеліп, мерекелік концерт болды.

Наурызнама • Кеше

Рухани өнегесі ағыл-тегіл

Наурыз мейрамының тарихы терең һәм күрделі. Соңғы ширек ғасырда Наурыз мейрамының тарихы мен қоғамдық маңызы туралы көп жазылып жүр. Осылардың ішінде көпшілікке белгілі көне дереккөздеріне тоқталғанды жөн көріп отырмыз.

Наурызнама • Кеше

Тоғызат: атау ма, әлде өркениет моделі ме? (2026 жылғы ғылыми симпозиум негізінде)

Аттылар кеңістігі мен зияткерлік модель Адамзат тарихында манкала типтес зерделі ойындар кемінде төрт мың жыл бойы ойналып келеді.

Наурызнама • Кеше

Селтеткізер бердің бе? Ұйқыашар жеп көрдің бе?

Ұлыстың ұлы күнін тойлау жастардың бір-біріне «Селтеткізер» сыйлап, «Ұйқыашардан» дәм татуынан бастау алады. Дана халқымыздан жеткен өлең жолдарына жүгінсек жігіт: «...Өйтетіндей, ес кіріп, ерте тұрып, Өзің маған «Ұйқыашар» беріп пе едің?» дегенде, бойжеткен: «Сыйың бар ма селтеткізер бойым-ды, Сонда білерсің қамаудағы ойымды», деп жауап қатады.

Наурызнама • Кеше

Жылқы жалындағы жыл

Желдей жүйткіп кісінеген жылқы жылы есігімізден енді. Қазақ жыл­қыны ұлттың рухани, мәдени, әлеуметтік өмірінің өзегі ретінде қа­рас­­­тырады. «Ер қанаты» деп бәсін биіктетіп, жеті қазы­наның бірі деп баға­лайды. Жылқы қасиеті, жасы, тегі, түсі, мінезі мен қабі­л­е­тіне қарай бірнеше түрге жікте­леді. Сонымен қатар жылқы­ның қазақ та­ны­мындағы орны ерекше. Осы орайда қазақ мифологиясында кез­­­де­­сетін суын, керқұ­дан (керқұлан емес), пы­рақ секілді ерекше тұл­пар­­ларға тоқталмақпыз.

Наурызнама • Кеше

Наурыздың рухын асқақтатқан ән

«Наурыз айы туғанда,Той болушы еді бұл маңда.Сақталушы еді сыбаға,Сапарға кеткен ұлдарға,Наурыз айы туғанда…»Көктемнің лебін сезді­ріп, көңілге қуаныш ұялата­тын осы бір әуезді жолдарды естіген сәтте әр қазақтың жүрегінде ерек­ше бір сезім оянады. Өйткені бұл ән – тек әуен ғана емес, ол – халықтың жаны, дәстүрі, тарихы мен рухының үні.

Наурызнама • Кеше

Жан анаңдай шуақты шақ

Баға билеген бүгінгі нарықтың жазылмаған заңы бар. Қазір кез келген кісіден сұраңыз, қаңтар-ақпан айларын «өлі маусымға» балайды. Бұл айларда ақша, сауда туралы әңгіме қозғалса, күмілжіп қалатынын менен де жақсы білесіздер. Ал наурыз туысымен табиғат анамен бірге тіршілік те, экономика да есін жия бастайды. Барлық салаға жан кіреді. Көктем келіп шуағын төккені өз алдына, демек нарықтың күрмеуінің өзі жылдың келуіне тәуелді екен. Бұл да болса заманауи нарықтың өзі жыл басы Наурыз игілігіне иліккенінің бір көрінісі емес пе?

Наурызнама • 20 Наурыз, 2026

Көне дәстүр жаңғырды: Шәуілдірде Балуан тас көтерілді

Наурыз мейрамы қарсаңында Түркістан облысы Отырар ауданының орталығы Шәуілдірде көне «Балуан тас көтеру» рәсімі қайта жаңғырды. Ұмыт бола бастаған баһадүрлік дәстүрді жаңғыртуға арналған бұл шара жергілікті азамат Абылайхан Қалназаровтың бастамасымен жүзеге асты. Рәсімді ақмолалық айтулы палуан Арман Сүлеймен орындады, деп хабарлайды Egemen.kz.

Спорт • 20 Наурыз, 2026

Наурыз қарсаңында ұлттық спортты ұлықтау – ұтымды үрдіс

Наурызнама күнтізбесіне сәйкес 20 наурыз – Ұлттық спорт күні. Бұл күн төл спортымызды дәріптеуге, насихаттауға және оны заманауи үрдістермен ұштастыра отырып, ұлттық бірегейлікті нығайтуға бағытталған маңызды дата. Бүгінде елімізде асық ату, аударыспақ, бәйге, дәстүрлі садақ ату, жамбы ату, жекпе-жек, көкпар, қазақ күресі, құсбегілік, теңге ілу және тоғызқұмалақ сынды 11 ұлттық спорт түрі дамып келеді. Оның ішінде төртеуі ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұралар тізіміне енгізілген. Халық ықыласы мен әлем мойындаған ұлттық спорт түрлерін ұлыстың ұлы күні қарсаңында айрықша бедерлеу сана мен тәнді серпілтіп қана қоймай, ұжымдық рух сыйлайтыны сөзсіз, деп жазады Egemen.kz.