Еліміз өзінің ширек ғасырлық іргелі мемлекет ретінде дамуы кезеңінде қоғамдық қатынастардың барлық саласында да жаңа табыстарға жетті. Барлық жетістіктер Мемлекет басшысының жан-жақты, сындарлы әрі нақты стратегиясының, сондай-ақ, мемлекеттік және қоғамдық дамудың берік конституциялық негіздерінің арқасында мүмкін болды. Осы тұрғыдан алғанда Қазақстан Конституциясы еліміздің жемісті мемлекеттік стратегияның саяси құқықтық, дүниетанымдық және идеологиялық негізі болып табылады.
Ата Заң – мемлекет пен жеке адамның бостандығы және өзара жауапкершілік қағидаттарына кепілдік беретін аса маңызды құрал. Қазақстандық даму стратегиясының жоғары конституциялық деңгейі оның барлық мемлекеттік құқықтық институттарының тиімді жұмыс істеуінің кепілі. Конституцияда қазақстандық қоғамның дүниетанымдық даму бағдарлары айқындалған. Ата Заңның идеяларын, принциптері мен нормаларын толық және дәйекті іске асыру – Қазақстанды құқықтық тұрғыдан дамытудың басты мақсаты. Конституция өзгерілмейтін құқықтық құжат емес. Ол өмір заңдылықтарына икемделген бағдарлама және құқықтық қолдау негізі. Сондықтан Қазақстанның конституциялық дамуы ахуалдың өзгеруін және қоғамның қажеттілігін ескере отырып, одан әрі жалғасуда.
Биылғы жылы конституциялық реформаға сәйкес, Президент, Парламент пен Үкімет арасында билік өкілеттіктерін және мемлекеттік билікті бөлу жұмыстары жүзеге асырылғаны белгілі. Мемлекет басшысының құқықтық өкілеттілігі нақтыланып, оның бірқатар функция-лары Үкіметке берілді. Үкіметтің Парламентке есеп беруі және оның бақылауында болу тетігі күшейтілді. Жоғарғы соттың сот жүйесіндегі функцияларын және судья болуға үміткерлерге қойылған талаптарды белгілеудің заңнамалық деңгейін анықтайтын нақтылаулар және түзетулер енгізілді. Жалпы, сот жүйесі Қазақстанның дамуына өз үлесін үнемі қосып келеді.
Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев өз сөзінде: ХХІ ғасырда ұлттың дамуындағы маңызды критерий – ол мінсіз және тиімді сот жүйесі, тәуелсіз және әділ сот кез келген мемлекеттің қызметтік діңгегі. Онсыз әлемнің бірде-бір елінде, тіпті ең дамыған мемлекеттердің өзінде де қолайлы инвестициялық ахуалдың, азаматтардың әл-ауқатының жоғары деңгейінің болуы, қоғамның табысты түрде дамуының орын алуы мүмкін емес – деген болатын.
Жекелеген елдердің біздегі конституциялық реформаға қызығушылық танытып отырғанын атап өту керек. Бұл, әсіресе, қазіргі заманғы мемлекеттердің саяси құқықтық және әлеуметтік-экономикалық дамуын айқындау кезеңінде өте маңызды.
Қайрат МӘМИ,
Жоғарғы сот төрағасы
