Иә, айтудан да, жазудан да кенде емеспіз. Алайда, көпшіліктің қонымды ұсыныс-пікірлерін тыңдар құлақ табылмай тұр. Келмеске кеткен кеңестік дәуірмен қош айтысқанымызға талай уақыт өтсе де, қазақ халқы үшін қасірет-қайғысы басым кезеңді еске амалсыз түсіретін сірескен атаулардың мұрты бұзылар емес. Теріскей өңірде 70-тен астам елді мекен әлі күнге дейін патшалық және тоталитарлық сипаттағы атауларға ие. Одан бөлек, бір Лениннің атында – 79, Совет атауын иеленген – 74, Комсомол құрметіне қойылған – 68, Октябрь деп аталатын 52 ауыл мен көше аяқ басқан сайын кездеседі. Мұндай ұстаным тәуелсіз мемлекеттің ұстанған бағытына мүлдем сай келмейтінін жергілікті билік түсінгісі келмей ме, әлде немкеттілік пе, бағамдай беріңіз.
Әрине, тәуелсіздіктің ширек ғасыр бедерінде ономастика саласында қыруар істердің атқарылғанын жоққа шығармаймыз. Дегенмен, жедел шешімін табатын түйткілді мәселелер әлі жетіп-артылады. Алысқа бармай-ақ өзім тұрып жатқан Петерфельд ауылынан мысал келтірейін. Жақында ауылдық округте өткен жиналыста ескірген көше атауларын өзгерту жайы талқыланды. Октябрьская, Коминтерн сынды көшелердің атауын ауыстыру туралы шешім қабылданды. Бұған дейін тұрғындардың енжарлығы алға тартылып келген. Менің ойымша, дұрыс түсінік жұмыстары жүргізілсе, жұртшылық қарсы емес. Бар гәп құжат ауыстыру шараларына қаражаттың тапшылығы қолбайлау болып тұрған секілді. Осы себепті жергілікті билік құлықсыз, енжар. Өзім тұратын Октябрьская көшесіне қазақтың ұлы ақыны, кемеңгер ағартушы, жерлесіміз Мағжан Жұмабаевтың есімін беру туралы ұсынысым қолдау таппай келеді.
Петерфельд ауылының атауын өзгертуді де қолға алған жөн болар еді. Көз көргендердің айтуынша, 1908 жылы осы аумақтан жер сатып алған неміс көпестің атын есте қалдыру үшін Петерфельд (Петрово поле) деп атап кеткен. Одан бұрын бұл маңайда қазақ ауылы болған. Ескі қорымның әлі күнге дейін сақталуы – сөзімнің айғағы. Мұхтар Әуезовтің «Ел боламын десең, бесігіңді түзе!» деген ғибратты сөзі билік тұтқасын ұстағандарға ой салса керек-ті.
Көкірегіме шемен болып қатқан жайларды ақ қағаз бетіне түсіріп, аудандық «Қызылжар» газетіне жолдаған едім. Газетке беттеліп, шығып бара жатқан мақаланы аудандық ішкі саясат бөлімі меңгерушісінің міндетін атқарушы А. Криворотько алдырып тастаған. Ол осы әрекетімен Ата заңымызда тайға таңба басқандай анық жазылған азаматтардың сөз, шығармашылық бостандығына шектеу жасап отырған жоқ па?
Заң нормаларын көпе-көрнеу аяққа басқан шенеуніктің бұл қылығына жауапты орындар не уәж айтар екен?
Сағат ҚУАНДЫҚОВ,
ауылдық округ жанындағы қоғамдық кеңестің мүшесі
Солтүстік Қазақстан облысы,
Қызылжар ауданы,
Петерфельд ауылы
