Конституциялық комиссияның екінші отырысы аясында Парламент Сенатының депутаты Нұрлан Бекназаров Қазақстанда өкілдік билікті нығайтуға және демократиялық институттарды дамытуға бағытталған негізгі бастамалар туралы баяндады, деп хабарлайды Egemen.kz.
Оның айтуынша, ұсынылып отырған өзгерістер өкілдік биліктің тиімді моделін қалыптастыруға және елде жаңа саяси тепе-теңдікті орнатуға мүмкіндік береді.
«Жоғары өкілдік орган, яғни Құрылтай ұсыныстарды қолдау тетігіне ие болады, палаталарды біріктіру конституциялық жолмен жүзеге асырылады, ал билік тармақтары арасындағы өкілеттіктер қайта бөлінеді. Бұл өкілдік биліктің тиімді моделін қамтамасыз етіп, саяси тепе-теңдіктің жаңа жүйесін қалыптастырады», деді Нұрлан Бекназаров.
Сенат депутаты Президенттің жаңа консультативтік орган – Халық кеңесін құруды ұсынғанын атап өтті. Аталған орган қоғамдық бірлестіктерді, мәслихаттарды, өңірлік кеңестерді және этномәдени орталықтарды біріктіреді.
Нұрлан Бекназаровтың айтуынша, Халық кеңесі Қазақстан халқы Ассамблеясы мен Ұлттық Құрылтайдың құқықтық мұрагері болады, ал оның қызметі конституциялық деңгейде бекітіледі.
Сондай-ақ депутат жаңа органға заң шығару бастамасы құқығы берілетінін айтты. Бұл құқыққа заң жобаларын енгізу және республикалық референдум өткізу жөнінде ұсыныс жасау кіреді. Мұның барлығы қоғам мен өңірлердің дамуына қатысты маңызды мәселелерді жедел әрі тиімді шешуге мүмкіндік береді.
Халық кеңесі институты: мәні мен маңызы
Айта кетейік, бұл өзгерістер билік институттарына деген сенімді нығайтуға және депутаттардың жауапкершілігін арттыруға бағытталған.
«Енді депутаттың дауыс беруге қатысуы тек жеке өзі арқылы жүзеге асырылады, ал дәлелді себепсіз отырыстарға қатыспау қатаң түрде шектеледі. Сондай-ақ дауыс беру құқығын басқа адамға беруіне тыйым салынады. Мұның барлығы Кеңестің жұмыс сапасын арттырып, шешімдердің саналы әрі жауапкершілікпен қабылдануын қамтамасыз етеді», деп атап өтті Нұрлан Бекназаров.
Оның сөзінше, түзетулер Құрылтайдың және депутаттардың қорғалуын да күшейтеді.
«Аса ауыр қылмыстарды қоспағанда, Құрылтайдың келісімінсіз депутатты ұстауға немесе жауапкершілікке тартуға болмайды. Бұл Құрылтай жұмысының тәуелсіздігі мен тұрақтылығына деген сенімді қалыптастырады», деді спикер.
Сонымен қатар Бекназаров жаңашылдықтар депутаттардың жауапкершілігін арттырып, үдерісті азаматтар үшін ашық ететінін атап өтті. Ол депутаттық мандаттан айыру тек объективті себептер болған жағдайда ғана мүмкін екенін айтты. Мұндай себептерге тұрақты тұру үшін шетелге көшу, азаматтықтан айырылу, саяси партия қызметінің тоқтатылуы немесе айыптау үкімінің заңды күшіне енуі жатады. Бұл талаптардың барлығы өкілдердің адал әрі ашық жұмыс істеуіне кепілдік береді.
Конституциялық реформа: «құрылтай» мен «Халық кеңесі»
Депутаттың айтуынша, Орталық сайлау комиссиясы депутаттардың этиканы сақтауын бақылауды және жауапкершілік шараларын қолдануды жалғастырады, ал Құрылтай Конституция мен заңдарға өзгерістер енгізу үдерісін анағұрлым тиімді жүзеге асыра алады.
«Қазақстан азаматтары үшін бұл шешімдердің кәсіби деңгейде, қоғам мүддесін ескере отырып қабылданатынын және әрбір депутат өз дауысы үшін жеке жауапкершілік көтеретінін білдіреді», деп түйіндеді ол.