Фото: kzlorda.com
Депутаттың айтуынша тәжірибе экспортқа тыйым салу бағаның төмендеуіне әкелмейтінін көрсетіп отыр. Мұндайда негізгі ауыртпалық өндірушілерге түседі. Ал делдалдар мен логистикалық тізбектің басқа қатысушылары бұл шектеуден зардап шекпейді.
«Сарапшылар бағаны тек экспортты шектеу арқылы тұрақтандыруды тиімсіз деп есептейді. Бизнес қауымдастығы да өз ұстанымын ашық білдіріп жатыр. Егер мемлекет ішкі нарыққа қажетті өнім көлемін нақты айқындаса фермерлер оны қамтамасыз етуге дайын. Қазақстан картоп және көкөніс өсірушілер одағының мәліметінше, қоймалар толы, сәбіз бен картоп тапшылығы жоқ. Осыған байланысты Ауыл шаруашылығы министрлігі ұсынған өнім тапшылығы жөніндегі деректердің объективтілігіне күмән туындайды. Бұл мемлекет пен өндірушілер арасында жүйелі диалогтың жоқ екенін көрсетеді», деді Темір Қырықбаев.
Бұған дейін «Egemen Qazaqstan» газетінің Павлодардағы тілшісі Мұрат Қапанұлы Ертіс-Баян өңірінің фермерлерінде сәбіз өнімі мол екенін айтып, олардың аталған өнім экспортына шектеу енгізбеуді сұрап отырғанын жазған еді. Тілшіміз келтірген деректерді депутататтық сауалында Темір Қырықбаев та қаперге салды.
«Павлодар облысындағы фермерлердің қолында 120 мың тоннадан астам сәбіз қоры бар. Қазіргі жағдайда оны келісі 80 теңгеден сатудың өзі қиын. Себебі сұраныс төмен. Ал сәбіз – ұзақ сақталмайтын өнім. Сондықтан экспортқа уақытша шектеу қолда бар өнімді өткізу мүмкіндігін одан әрі тарылтады. Ойластырылмаған әкімшілік шешімдер отандық фермерлердің шетелдік нарықтардағы орнын әлсіретіп, оларды бәсекелестерге оңай беріп қоюға әкеледі. Фермерлер жылдар бойы қалыптастырған логистикасы мен серіктестік байланысы бір ғана шешімнің салдарынан үзілуі мүмкін», деді депутат.
Ол бұған дейін де картоп, ет және пияз экспортына осындай шектеулер енгізілгенімен, олардан нақты қорытынды жасалмағанына назар аударды. Сонымен қатар, Үкіметтен сәбіз экспортқа шектеу енгізу туралы ұсыныс қандай экономикалық және статистикалық есептеулерге негізделді, ішкі нарық қажеттілігі мен қолда бар қорлар бойынша қандай деректер пайдаланылғанын және ішкі нарықты кепілдендірілген көлемде өніммен қамтамасыз етіп, артық өнімді экспортқа шығаруға мүмкіндік беретін нақты әрі түсінікті модель әзірлеу жоспары қашан әзірленетінін сұрады.
