Ғалым
Қоғам • 26 Қаңтар, 2026
Исидор Борчашвили: Конституциялық реформа – құқықтық бірлік пен адамға бағдарланған таңдау
Қазақстан Конституциясына енгізілетін өзгерістер елдің құқықтық кеңістігін нығайтып қана қоймай, мемлекеттің адамға бағдарланған сипатын айқын көрсетеді. Конституциялық комиссияның отырысында Астана халықаралық университеті Жоғары құқық мектебінің профессоры, заң ғылымдарының докторы Исидор Борчашвили осындай тұжырымын ортаға салды, деп хабарлайды Egemen.kz.
Білім • 20 Қаңтар, 2026
Ғалымдар өз жобаларына қалай ірі қаржы тарта алады?
Астанада зерттеу-инновациялық идеяларды қаржыландыратын «Horizon Europe» бағдарламасы бойынша халықаралық воркшоп өтіп жатыр. Бұл отандық ұйымдардың аталған бағдарламаға қатысуына жол ашып, әр қадамды дұрыс үйлестіруге жағдай жасап, толымды ақпарат береді. Осы арқылы ғалымдар мен инноваторлар өз жобаларына ірі қаржы тарта алады, деп жазады Egemen.kz.
Футбол • 12 Қаңтар, 2026
Ғалымжан Кенжебек ресейлік «Ахматтың» ойыншысы атанды
Қазақcтан ұлттық құрамасының жартылай шабуылшысы Ғалымжан Кенжебек ресми түрде Грозныйдың «Ахмат» клубының қатарына қосылды, деп хабарлайды Egemen.kz клубтың баспасөз қызметіне сілтеме жасап.
Ғылым • 31 Желтоқсан, 2025
Астанада 10 жас ғалымға үй берілді
Мемлекет басшысының тапсырмасын іске асыру шеңберінде 10 жас ғалымға тұрғын үй сертификаттары салтанатты түрде табысталды, деп жазады Egemen.kz.
Футбол • 29 Желтоқсан, 2025
Ғалымжан Кенжебек «Елімай» клубындағы мансабын аяқтады
Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасы мен семейлік «Елімай» клубының шабуылшысы Ғалымжан Кенжебек Ресей чемпионатында өнер көрсететін грозныйлық «Ахмат» клубына ауысты. Бұл команданы қазір бұған дейін ұлттық құраманы жаттықтырған Станислав Черчесов баптайды, деп жазады Egemen.kz.
Ғылым • 29 Желтоқсан, 2025
ҚазҰУ-дың жас ғалымы цикорийдің диабетке қарсы қасиетін дәлелдеді
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің аға оқытушысы, жас ғалым Айжамал Байсейітова цикорий өсімдігінің қасиетін зерттеп, оның диабетке қарсы тиімді әсері бар екенін ғылыми тұрғыда дәлелдеді. Зерттеу барысында цикорий құрамындағы биологиялық белсенді заттардың қандағы қант деңгейін төмендетуге, зат алмасу процесін реттеуге оң ықпал ететіні анықталды, деп жазады Egemen.kz.
Білім • 12 Желтоқсан, 2025
Алматыда жас ғалымдардың ІІ халықаралық конгресі өтті
Президент жанындағы Ұлттық ғылым академиясының ұйымдастыруымен жас ғалымдардың ІІ халықаралық конгресі өтті. Конгресс Бейбітшілік пен даму мүддесіндегі Дүниежүзілік ғылым күніне орай ЮНЕСКО жариялаған «Сенім, өзгерістер және ертеңгі күн: 2050 жылға қажетті ғылым» тақырыбына арналды, деп хабарлайды Egemen.kz.
Ғылым • 09 Желтоқсан, 2025
Ғалымдар қант қызылшасы қалдығынан жаңа өнім жасап шығарды
Сәтбаев университеті ғалымдары қант қызылшасының сығындысынан – қант өндірісінің негізгі қалдығы және оның жалпы биомассасының 80%-на дейін құрайтын қалдықтан жаңа материалдар алудың инновациялық әдісін әзірлеп шығарды, деп хабарлайды Egemen.kz Ғылым және жоғары білім министрлігінің мәліметіне сілтеме жасап.
Оқиға • 03 Желтоқсан, 2025
Философ-академик, қоғам қайраткері Жабайхан Әбділдин дүниеден озды
Ұлттық ғылым академиясының академигі және вице-президенті, Қазақстандағы диалектикалық логика мектебінің негізін қалаған, ғалым Жабайхан Мүбәрәкұлы Әбділдин 92 жасында дүниеден өтті. Қаралы хабарды Мәжіліс депутаты Мұрат Әбенов жеткізді, деп хабарлайды Egemen.kz.
Аймақтар • 28 Қараша, 2025
Мичурин бағында 600-ден астам жеміс-жидек түрі отырғызылады
Президент жанындағы Ұлттық Ғылым академиясы Ресей Ғылым академиясымен бірлесіп «ЭКСПО-Агроөнеркәсіптік кешендегі озық технологиялар» тақырыбында халықаралық көрме және агроөнеркәсіптік кешенді дамытудың негізгі бағыттарын қамтитын конференция өткізді, деп хабарлайды Egemen.kz.
Әлем • 26 Қараша, 2025
Ғалымдар Айдың қалыптасуы туралы жаңа дерек ұсынды
АҚШ ғалымдары Жер мен Айдың шығу тегіне қатысты таңғаларлық деректерді анықтады. Ғалымдар олардың химиялық ұқсастығы өте ежелгі ғаламдық апаттың – Теия протопланетасының соқтығысының ізін сақтап қалғанын айтады, деп хабарлайды Egemen.kz.
Әлем • 24 Қараша, 2025
Ғалымдар болжамы: Каспий теңізі екі көлге бөлінуі мүмкін
Каспий теңізінде жүріп жатқан геологиялық өзгерістер аймақтың болашағына елеулі ықпал етуі ықтимал. Азербайжан Ұлттық ғылым академиясының География институты мамандарының дерегінше, теңіз деңгейінің төмендеуі уақытша құбылыс емес, терең тектоникалық процестермен байланысты тұрақты үрдіс. Бұл туралы Minval Politika хабарлайды.
Ғылым • 22 Қараша, 2025
Шетелде жүрген қазақ ғалымдарының әлеуетін ел игілігіне бағыттаудың жаңа кезеңі басталды
Астана қаласындағы Назарбаев Университетінде ҚР Сыртқы істер министрлігі және «Отандастар қоры» КЕАҚ ұйымдастыруымен «Отандас ғалымдар форумы» өтті, деп жазады Egemen.kz.
Әдебиет • 31 Қазан, 2025
Шығармашылық зертхана: Ғалым Жайлыбай өлеңді қалай жазады?
Шығармашылық зертхана туындының жазылу себебін, қаламгердің сол сәттегі көңіл ауанын, жазушы еңбегіне тән белгі-ерекшеліктерді арқау етеді. Бұл жолы біз ақын, Абай атындағы мемлекеттік сыйлықтың иегері Ғалым Жайлыбайдың көркемдік кеңістігіне бойлайтын боламыз.
Оқиға • 24 Қазан, 2025
Жас ғалымдарға пәтер кілті табысталды
Республика күнінде 16 жас ғалымға пәтер сертификаттарын салтанатты түрде табыстады. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрлігі хабарлады, деп хабарлайды Egemen.kz.
Президент • 24 Қазан, 2025
Бірқатар ғалым мемлекеттік сыйлыққа ие болды
Президент ҚР-ның әл-Фараби атындағы ғылым мен техника, А.Байтұрсынұлы атындағы гуманитарлық ғылымдар саласындағы 2025 жылғы мемлекеттік сыйлықтарын беру туралы Жарлыққа қол қойды, деп хабарлайды Egemen.kz Ақорданың баспасөз қызметіне сілтеме жасап.
Табиғат • 20 Қазан, 2025
Ботаника институтының ғалымдары өсімдіктерді қорғау жобаларын іске асырып жатыр
Қазіргі кезде еліміз өңірлері бойынша өсімдіктерді зерттеу және сақтау бойынша үлкен жұмыстар жалғасын тауып келеді. Алматы қаласының Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз конференциясында Ботаника және фитоинтродукция институтының жоғары өсімдіктер флорасы зертханасының меңгерушісі Полина Веселованың айтуынша, 2023 жылы «Өсімдік әлемі туралы» заң қабылданғаннан кейін Қазақстанда өсімдіктердің есебі – яғни флора кадастрларын жасау басталды. Ғалымдар сирек кездесетін және жойылып бара жатқан өсімдіктерді анықтап, оларды қорғау бағытында жұмыс істеп жатыр.
Тұлға • 09 Қазан, 2025
Ғалымжан Елшібайдың бедерлі белесі
Түркістан қаласында белгілі журналист, ақын Ғалымжан Елшібайдың «Қаламға қонған құт» атты шығармашылық кеші өтеді, деп жазады Egemen.kz.
Жасанды интеллект • 03 Қазан, 2025
Ғалымдар ЖИ арқылы жалған ақпаратпен күресетін құрал әзірледі
Мемлекет басшысының жасанды интеллекті дамыту туралы тапсырмасына орай ғалымдар жалған ақпаратпен күрестің жаңа құралы - «RasInfo» мобильдік цифрлы сауат ашу ресурсын әзірледі. Жалған ақпаратқа қарсы күреске арналған жасанды интеллект негізіндегі алғашқы бірегей ресурс «RasInfo» мобильдік қосымшасы қазірден бастап қолданушыларға қолжетімді, деп хабарлайды Egemen.kz.
Тарих • 03 Қазан, 2025
Жамбыл Артықбаев: Дәйексіз дақпыртты тарихқа енгізу – ғылымға жасалған қиянат
Тарих – тек өткенді баяндау емес, ол халықтың болмысын, ұлттық санасын айқындайтын іргелі ғылым. Алайда соңғы жылдары тарихты, шынайы деректі бұрмалайтын тенденция пайда болды. Осы орайда кәсіби тарихшылар қоғамда тарихи мифтерге тосқауыл қоюдың жолын қарастыруға шақырады (Өмір Тұяқбай мақаласының ізімен).
Ғылым • 22 Қыркүйек, 2025
Ғалымдар жүрек ауруының алдын алатын платформа жасады
Отандық зерттеушілер жүрек-қан тамырлары ауруының алдын алуға арналған платформа жасап шығарды. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ғалымдары әзірлеген «Zhurek AI» платформасы дерттің қауіптілігін ерте анықтауға мүмкіндік береді, деп хабарлайды Egemen.kz.
Ғылым • 22 Қыркүйек, 2025
Отандық ғалымдар «ақылды агроном» ойлап тапты
Бұл еліміздегі агроөнеркәсіптік кешеннің болашағын өзгертетін, жер мен егістіктердің жағдайын талдау үшін дрондардан алынған деректерді жасанды интеллект алгоритмдерімен біріктіретін цифрлық жүйенің жобасы ретінде қолға алынған, деп хабарлайды Egemen.kz.
Ғылым • 16 Қыркүйек, 2025
Халықаралық мамандар ядролық физиканың жетістіктерін талқылады
Алматыда археология мен ядролық технологияларға арналған «Археологиялық зерттеулерде жаратылыстану-ғылыми әдістерді қолдану» тақырыбында халықаралық конференция өтіп жатыр, деп хабарлайды Egemen.kz.
Әлем • 03 Қыркүйек, 2025
Қытай ғалымдары ғарышқа арналған кір жуғыш машина жасап шығарды
Қытай зерттеушілері астронавттарға арналған шағын кір жуғыш машина ойлап тапты. Салмағы небәрі 12 келі болатын құрылғы ультраұсақ тұман мен озон технологиясын қолданып, бір циклде бар-жоғы 400 миллилитр суды пайдалана отырып киімді тазартады, деп хабарлайды Egemen.kz South China Morning Post басылымына сілтеме жасап.
Ғылым • 13 Тамыз, 2025
Отандық ғалымдар су электр стансасын жасады
Еліміздің зерттеушілері құрастырған шағын су электр стансасы сынақтан өтті. Қондырғы жерасты ұңғымалық шаймалау әдісімен уран өндіретін кәсіпорынға орнатылды. Станса тот баспайтын болаттан жасалған және толықтай герметикалық, коррозияға төзімді қаптамамен қорғалған. Құрал ерітінді жүретін құбырға тікелей орнатылады да, ағын қозғалысынан электр энергиясын өндіреді, тіпті агрессивті ортада да жұмыс істей алады, деп хабарлайды Egemen.kz.
Қоғам • 07 Тамыз, 2025
Ономаст ғалымдар Батыс Қазақстан облысында
Орал қаласында «Тарихи-диахрониялық әдісті қолдану арқылы ономастикалық атауларды жүйелендіру қызметі» атты республикалық жоба бойынша кеңес өтті деп хабарлайды Egemen.kz.
Ғылым • 25 Шілде, 2025
Қазақстандық ғалымдар жаңа инновациялық қондырғы ойлап тапты
Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ ғалымдары әзірлеген фермерлік өнімдерді өңдеуге арналған «Dayar 20» мобильді лиофилизациялық қондырғысы ауылшаруашылығы өнімдерін табиғи қалпында, сапасын жоғалтпай, ұзақ уақытқа сақтауға мүмкіндік береді, деп хабарлайды Egemen.kz.
Аймақтар • 24 Шілде, 2025
ҚазҰУ базасында жер үсті спутниктік стансасы орнатылады
Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ ғалымдары Хайнань спутниктік деректер орталығы және Қытайдың Солтүстік-батыс политехникалық университетімен бірлесіп жерүсті спутниктік стансасын орнатады, деп хабарлайды Egemen.kz.
Тұлға • 01 Шілде, 2025
Ғылымға өлшеусіз үлес қосқан ғалым өмірден өтті
Қаныш Сәтпаевтың ұрпағы Әлима Жармағамбетова өмірден озды. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек жазды. Әлима Қайнекейқызы – химия ғылымдарының докторы, Ұлттық ғылым академиясының Катализ және электрохимия институтында лаборатория меңгерушісі қызметін атқарған, деп хабарлайды Egemen.kz.
Ғылым • 02 Маусым, 2025
Қордайдың қоңыр желіне кекілін таратып өскен әйгілі ғалым Мұхтарбай Өтелбаев туған жері Таразға келді. Жәй келген жоқ, әйгілі математик, ғаламдық деңгейдегі ғалымның «Ойлан, тап!» олимпиадасының құрметті қонағы болды. Бір сөзбен айтқанда жергілікті билік төрткүл дүние таныған ғалымға құрмет көрсетті, деп хабарлайды Egemen.kz.