Экономика • 23 Шілде, 2024
Күн қуатына негізделетін зауыт
Энергетикалық кешеннің келешегі экологиялық санамен, орнықты дамумен қатар қойылатын дәуірлік үрдісте еліміз күн, жел және су есебінен қуат өндіруге көбірек бет бұра бастады. Елдегі жаңғырмалы энергия көзінің үлесін арттыруға бағытталған сондай жобаның бірі Алматыда өріс алмақ. Арнайы экономикалық аймақта күн панельдерін шығаратын зауыттың іргетасы қаланды.
Технология • 23 Шілде, 2024
Жаһанды қызықтырған жасанды интеллектінің қарқыны күннен-күнге күшейіп келеді. Сұрағаныңды лезде тауып беретін, мәтін жазудың қыр-сырын мейлінше меңгерген, тіпті жарамсыз деген шығарманың өзін бар қатесінен арылтып, мінсіз қалыпқа түсіре алатын бағдарламалар халықтың қажетіне жарап-ақ тұр. Бір қынжылтатыны, жасанды зерде қазақ тіліне әлі де шорқақтау. Дегенмен ізденіс бар. Мәселен, Назарбаев университеті жанындағы ақылды жүйелер және жасанды интеллект институты (ISSAI) қазақ тілінің ауқымды моделін (LLM) дайындап жатыр. Бұны ChatGPT-дің қазақша баламасы десек те болады. Аталған жоба елімізде және Орталық Азияда жасанды интеллект мүмкіндіктерін дамытуға арналған.
Зерде • 23 Шілде, 2024
Табандылық теоремасы. Күні кеше ғана еді... Бірінші курстың алғашқы апталары өтіп жатты. Жаңа ортаға сіңісіп үлгермеген кезіміз. Аудиторияда бір-бірімізге жатырқай қараймыз. Бірақ елдің әр қиырынан жиналған қаламының желі бар қатарластарымның арасынан өңі де келісті, ойы да салмақты осы бір жігіт көзіме оттай басыла берді. Орнықтылығы мен ойлылығы анадайдан білінетін оның жанының гравитациялық күші басқаларды бірінші күннен өзіне магнитше тартатынын да аңғардым. Десе де, өз басым жақынырақ танысуға дәтім бармады. Мысы басып тұратындай. Қалай болғанда да, жылына елу бала ғана қабылдайтын Қазақстандағы жалғыз факультетке әупіріммен түсіп, «тәубемді» аузымнан сағат сайын тастамай жүрген мен ғана емес, Жүкеңе елдің бәрі қызығып қарайтын.
Технология • 23 Шілде, 2024
Қазір «Кім жасанды интеллектіні игерсе, сол әлемді билейді» деген тәмсіл шыққан. Цифрлық ғаламдағы сан алуан жаңалықтарды естігенде, сеніп те қаласың. Бұл термин алғаш рет 1960 жылы Америкадағы Массачусетс технологиялық институтында қолданылған. Содан бері ақырын-ақырын ғылымға қадам басып, дендеп енді. Ал дамыған мемлекеттер жасанды интеллектіні дамыту тұжырымдамасын 2017 жылы бастап кеткен. Енді біздің ел де көштен қалмай, ілгері баспақ.
Көрме • 23 Шілде, 2024
Елорда төріндегі Ұлттық музей биыл 10 жылдық мерейтойын атап өтіп жатыр. Соған орай «Дала кескіндемесі: рәміздер, бояулар, бейнелер» атты көрме мен оның аясында шыққан каталогтың тұсаукесер рәсімі өтті.
