Әдебиет • 30 Шілде, 2024
Түсінсем бұйырмасын. Қарасы өзге, бұрауы зияда мұндай кепті кім көрген? «Тоғыз ұлым бір төбе, Ертөстігім бір төбе» дегендей, төбел жырға кезігіп аңырғанымыз осы. Құнарына сиқырланып, көз уқалап әлекпіз. Бұл – «Шаһмаран» жыры.
Әдебиет • 30 Шілде, 2024
Әулиелер мен хакімдерден кейін пайғамбарлық аманатты арқалайтын – ақындар. Тілім-тілім жүрегінен шашыраған Тәңірінің сәулесін жаһанға жаятын осы санат сарбаздары. Ол дүниеге келген кезде аспанның алты қабатындағы мәликелер мейрам етіп, бақиға бет түзегенде, көзінің жасын әбден бұлайды. Ал Тәңірлік әлемнің табалдырығын ашық-әшкере аттамай, жоқтыққа шым батып кеткен қалам иелерінің тағдыр таланын қай өлшемге сала аламыз? Замандастары бес күн жалғанға екі-ақ күн түнеген Әділ Ботпановтың да ләмәканға сіңіп жоғалғанына әлі сенбейді. Құдды қасымызда жүргендей, күндердің күні күлімсіреп алдымыздан шығатындай күтеді. Ал кей достары оны өлеңнің қандай болу керектігін көрсетті де, ғайып-ерен қырық шілтеннің артына ілесіп кете барды дейді.
Әдебиет • 30 Шілде, 2024
Қазақ әдебиетінде ит туралы бір шығарма болса, Мұхтар Мағауиннің «Тазының өлімі» туындысы шығар. Онда ит туралы әңгіме жоққа тән, бірақ. Тазы туралы десе, әңгіме бөлек. Қазақ «иттің бәрі тазы емес, еттің бәрі қазы емес» дейді. Тазыға қасиет деп қараған абзалырақ. Аталған повесте де солай.
Руханият • 30 Шілде, 2024
Кіндігіміз бесінші атадан қосылатын қаным еді. Ана Алтайдың екі жағына қақ бөлініп қалған Хангелдінің ол кісі Моңғолия бетіндегі көшін бастап, мен Қытай шекарасынан асып Астанада қосылып едік. «Қанымсың ғой», деп қатты қысып еді тас жібіткен ыстық құшағына! Қаламымен ғасыр көшірген қайран ғұлама! Бумын, Тоныкөк қағандардың рухын жеткізіп еді, ана топырақтан атажұртқа! Күлтегіннің көк тасын көтеріп, Астана төріне орнатуға атсалысқан еді. Ата домбыраның жұпар үнімен сүйсіндіріп еді дүйім қазақты!
Руханият • 30 Шілде, 2024
Қаржекем өтті дүниеден... Киелі Кең-керіс, Ақтермел, Алтай-Саян, Сарыарқа, Өтүкен қойнауы, кең өткелді Керулен өксіп иен қалғандай. Тәңір-Ақпан таулары аһ ұрып күрсінгендей. Көгмен асуында найзағай жарқылдап, аспан көз жасын төккендей. Түркілік рухтың қабағына кірбің түскендей. Бөклі шөлінде бөрілер тұмсығын аспанға білеп ұлып, Жарыс жазғанда Күлтегіннің он түмен қолы атынан түсіп аза тұтқандай...
