Руханият • 06 Наурыз, 2026
Шарханды баяғыдан білемін дей алмаймын. Бірақ оны баяғыдан жақсы көремін дей аламын. Солай бола ма өзі? Олай болуы қиын. Қиын, бірақ мүмкін.
Тәрбие • 06 Наурыз, 2026
Баланы кітап оқуға қалай баулу керек?
Өркениетті елдер кітап оқуға өнер ретінде қарайды. Кітапты оқу үшін де үлкен талғам керек. Баланың кітапқа деген қызығушылығын арттыруды неден бастаған дұрыс? Қандай кітаптарды таңдаған жөн? Қалай, қай кезде оқыту керек? Дамыған елдер осындай сауалдарға жауап іздеп, барлығын да ғылыми тұрғыдан зерттеп, зерделейді. Арнайы бағдарламалар мен жобалар жасайды.
Мәселе • 06 Наурыз, 2026
Цифрлық дәуірде балалар әлемі бұрынғыдан мүлде өзгеше. Кейде олардың жан дүниесінде не болып жатқанын, неге қызығатынын, нені қалайтынын ата-анасының өзі дер кезінде біле бермейді. Заман талабына сай бүгінгі жас ұрпақ алуан түрлі кітап оқиды. «YouTube» арнасынан сан түрлі мультфильм көреді, ойын ойнайды. Осы орайда бүгінгі баланың тілдік ортасы тек үй мен мектеп арасы ғана емес, экран кеңістігіне де тәуелді ме деген сұрақ туындайды. Сондықтан қазақ тіліндегі балалар контентін дамыту – тек мәдени мәселе емес, ұлтымыздың болашағына қатысты стратегиялық міндет.
Басылым • 06 Наурыз, 2026
Шын сатирик «торғайды зеңбірекпен атып» әуре боп жатпайды. Жылы юмормен жымитып отырып-ақ, мақтаншақ, мансапқор атаулыны мақтамен бауыздайды. Бұл – үлкен өнер. Қазір осы өнерді әбден меңгеріп, жұртшылық көкейіндегісін дөп басып жүрген сатириктердің бірегейі – Берік Садыр. Оның жақында ғана мемлекеттік тапсырыспен шыққан «Е, бәсе» атты кітабының әр әңгімесі еріксіз езу тартқызады.
Зерде • 06 Наурыз, 2026
Әлихан Бөкейхан және Лев Толстой: даналық үйлесімі
Аса көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, Алаш көшбасшысы, энциклопедиялық деңгейдегі оқымысты, біртуар қаламгер, ғалым Әлихан Бөкейхан 1900 жылы «Дала уалаятының газеті» басылымының 10-нөміріне әлемдік классик Л.Н. Толстойдан аударған «Сурат кофейнесі» атты тәлімді еңбегін жариялады. Арада 13 жыл өткен соң 1913 жылы «Қазақ» газетінің 1, 3, 4 сандарында «Оқшау сөз» айдармен бұл әңгіме «Дін таласы (Сурат кафеханасы)» деген атаумен толығып жарық көрді. Мұны қайта жаңғырған тәржіме деген дұрыс. Аударма соңына Ә.Бөкейхан: «Бұл сөз адам баласының бәріне ағайыншылық көзбен қараған орыстың ұлы философы Толстой сөзінен алынды. Ол Бернарден Десан Пиер дегеннің сөзінен алған екен», деп көрсетеді. «Le café de Surate» авторы француз жазушысы Бернарден де Сен-Пьер (1737–1814) бұл әңгімесін 1791 жылы жазыпты. Лев Толстой оны 1893 жылы аударып, «Северный вестник» журналына бастырады. Ә.Бөкейхан осы орысша нұсқадан тәржімелеген.
